رجحان رویکرد اصلاحی در ایران

جلایی پور: برای جامعه‌شناسان و علاقمندان به مطالعة عمیق جامعه سیاسی ایران آگاهی از سنخ‌هایی که «رویکردهای تغییر» را در میان نیروهای اجتماعی- سیاسی معرفی می‌کند ضروری است. از این رو این مقاله دو سؤال محوری را مورد کنکاش قرار داده است. اول؛ حاملانِ تغییر در جوامع معاصر چند نوع «رویکرد تغییر» را تجربه کرده‌اند و ویژگی‌های آنها کدام است؟ و دوم؛ از دریچه رویکردهای انقلابی و اصلاحی چه ارزیابی‌ای از تجربۀ دهۀ اخیر ایران می‌توان ارائه داد. این مطالعه برای احصا و مشخص کردن ویژگی‌هایِ «رویکردهای تغییر» از روش «سنخ» سازی استفاده کرده و برای ارزیابی تجربۀ تغییرات در جامعة ایران از مصاحبۀ عمیق نیز سود جسته است. در این جستار خوانندۀ گرامی به جای آشنایی اجمالی با سه رویکردِ معمولاً رایجِ تغییر (محافظه‌کارانه، اصلاح‌طلبانه و انقلابی) با فهرستی دقیقتر یعنی با یازده گونه «رویکرد تغییر»آشنا می‌شود.